نشریه روانشناسی نوین

نشریه روانشناسی نوین

اثربخشی درمان مبتنی بر شفقت (CFT) بر حساسیت بین فردی و ادراک شایستگی در دانش‌آموزان مبتلا به اضطراب اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
کارشناسی ارشد مشاوره خانواده ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی ، تهران ، ایران
10.22034/jmp.2025.541521.1142
چکیده
 
هدف: این پژوهش اثربخشی برنامه مشاوره گروهی مبتنی بر درمان متمرکز بر شفقت (CFT) را در کاهش حساسیت بین‌فردی و ارتقای ادراک شایستگی در میان دانش‌آموزان پسر دبیرستانی با علائم اضطراب اجتماعی بررسی می کند.



روش: طرح نیمه‌آزمایشی پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون با گروه کنترل اجرا شد. ۳۰ دانش‌آموز پسر از منطقه ۱ مشهد که معیارهای اضطراب اجتماعی را داشتند، به‌طور هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) قرار گرفتند. ابزارها شامل مقیاس حساسیت بین‌فردی (IPSM)، مقیاس شایستگی ادراک‌شده کودکان (PCSC) و مقیاس اضطراب اجتماعی کودکان ـ فرم تجدیدنظر شده (SASC-R) بود. گروه آزمایش در یک برنامه هشت‌هفته‌ای، شامل جلسات ۹۰ دقیقه‌ای هفتگی مبتنی بر CFT به هدایت روان‌شناس آموزش‌دیده شرکت کردند؛ گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با تحلیل کوواریانس (ANCOVA) تحلیل شد.



نتایج: نتایج نشان داد برنامه CFT حساسیت بین‌فردی را به‌طور معنادار کاهش داد (F(1, 27) = 18.215, p < .001, η² = 0.403) و شایستگی شناختی را بهبود بخشید (F(1, 27) = 6.67, p = .015, η² = 0.198). هیچ اثر معناداری بر شایستگی اجتماعی یا جسمانی مشاهده نشد.



نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان می‌دهد CFT می‌تواند در کاهش حساسیت بین‌فردی و ارتقای شایستگی شناختی نوجوانان با اضطراب اجتماعی مؤثر باشد. هرچند این اثرات به شایستگی اجتماعی و جسمانی تعمیم نیافت، نتایج بیانگر ظرفیت CFT به‌عنوان مداخله‌ای مدرسه‌محور و متناسب با فرهنگ است. پژوهش‌های آینده باید بررسی کنند که افزودن مؤلفه‌های رفتاری می‌تواند دامنه اثرات را گسترش دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 25 تیر 1404
  • تاریخ بازنگری 16 مرداد 1404
  • تاریخ پذیرش 11 شهریور 1404