استرس شغلی به‌عنوان همبسته‌ای از سلامت روان: مطالعه‌ای بر معلمان مدارس خصوصی

موسس, گودزویل الحسن; موحممد, احمد بابا; بیکو, سالاما

doi:10.22034/jmp.2024.462670.1110

استرس شغلی به‌عنوان همبسته‌ای از سلامت روان: مطالعه‌ای بر معلمان مدارس خصوصی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گودزویل الحسن موسس ¹

احمد بابا موحممد ²

سالاما بیکو ³

¹ گروه راهنمایی و مشاوره، دانشکده آموزش، دانشگاه ایالتی تارابا، جالینگو، نیجریه، کارشناسی ارشد آموزش، گروه مشاوره، روانشناسی تربیتی و توسعه انسانی، دانشکده آموزش، دانشگاه ایالتی تارابا، جالینگو، نیجریه

² دانشیار، گروه مشاوره، روانشناسی تربیتی و توسعه انسانی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه ایالتی تارابا، جالینگو، نیجریه

³ دانشجوی دکترا، گروه مشاوره، روانشناسی تربیتی و توسعه انسانی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه ایالتی تارابا، جالینگو، نیجریه

10.22034/jmp.2024.462670.1110

چکیده

هدف:
افزایش انتظارات از حرفه‌ی معلمی، به‌ویژه در مدارس خصوصی، باعث شده است که استرس شغلی به عامل مهمی در کاهش سلامت روان معلمان تبدیل شود. درک رابطه‌ی میان استرس شغلی و سلامت روان برای کمک به معلمان در مقابله با این مشکل جدی ضروری است. این پژوهش استرس شغلی را به عنوان یکی از همبسته‌های سلامت روان در میان معلمان دبیرستان‌های خصوصی بررسی کرده و همچنین نقش تعدیل‌کنندگی جنسیت، وضعیت تأهل و سابقه تدریس در این رابطه را ارزیابی کرده است.
روش‌:
این مطالعه با طرح پژوهشی توصیفی-همبستگی انجام شد. داده‌ها از نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی‌شده شامل 424 معلم مدرسه خصوصی، با استفاده از «مقیاس عوامل استرس‌زای شغلی معلمان» (STJSS) و «پرسشنامه سلامت عمومی 12 سؤالی» (GHQ-12) گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه سلسله‌مراتبی صورت گرفت.
نتایج:
نتایج نشان داد که بین استرس شغلی و سلامت روان رابطه‌ی منفی معناداری وجود دارد (r = -0.767, p < 0.001). جنسیت این رابطه را به طور معناداری تعدیل کرد (β = .187, p < 0.001)، به‌گونه‌ای که معلمان مرد آسیب‌پذیری بیشتری داشتند. وضعیت تأهل (β = -0.191, p < 0.001) و سابقه تدریس (β = .187, p < 0.001) نیز این رابطه را به طور معناداری تعدیل کردند و نشان دادند که معلمان متأهل و با سابقه کمتر، تأثیر منفی بیشتری از استرس شغلی می‌پذیرند.
نتیجه‌گیری:
این مطالعه نتیجه گرفت که استرس شغلی بالا به طور معناداری سلامت روان معلمان مدارس خصوصی را کاهش می‌دهد و شدت این تأثیر بسته به متغیرهای جمعیت‌شناختی مانند جنسیت، وضعیت تأهل و سال‌های سابقه تدریس تفاوت قابل توجهی دارد.

کلیدواژه‌ها

استرس شغلی

بهزیستی روانی

معلمان مدارس خصوصی

موضوعات

روانشناسی اجتماعی

Agai-Demjaha, T., Minov, J., Stoleski, S., & Zafirova, B. (2015). Stress causing factors among teachers in elementary schools and their relationship with demographic and job characteristics. Open Access Macedonian Journal of Medical Sciences, 3(3), 493-499. https://doi.org/10.3889/oamjms.2015.077

Agarwal, S., Parida, P. K., & Pati, J. (2023). Job stress and its impact on teachers working in private schools in Odisha. International Journal of Food and Nutritional Sciences, 12(1), 4397-4410. https://www.ijfans.org/issue-content/job-stress-and-its-impact-on-teachers-working-in-private-schools-in-odisha-10498

Agyapong, B., Obuobi-Donkor, G., Burback, L., & Wei, Y. (2022). Stress, burnout, anxiety and depression among teachers: A scoping review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(17), 10706. https://doi.org/10.3390/ijerph191710706

Aharandu, C. O., & Nwankwo, C. A. (2023). Occupational stress as predictor of burnout tendency of secondary school teachers in Rivers State. Socialscientia Journal of the Social Sciences and Humanities, 8(1), 76-84. https://journals.aphriapub.com/index.php/SS/

Ahmad, J. (2017). Occupational stress among school teachers: A review. International Journal of Innovative Research and Advanced Studies, 4(8), 347-349. https://www.ijiras.com/2017/Vol_4-Issue_8/paper_64.pdf

Ahmad, B. M., Moses, G. A., & Bako, S. (2024). Relationship between work stress and mental well-being of public and private school teachers in Taraba State, Nigeria. Journal of Management and Educational Research Innovation, 2(2), 24-31. https://doi.org/10.5281/zenodo.12795887

Anuradha, N., Swarna, L. P., & Tammi, N. G. (2015). A study on work stress of secondary school teachers in Vizianagaram City, AP, India. International Journal of Research in Commerce and Management, 6(8), 69-76. https://www.researchgate.net/publication/348779256_A_study_on_work_stress_of_secondary_school_teachers_in_Vizianagaram_city_AP_India_International_Journal_of_Research_in_Commerce_Management

Ansah-Hughes, W., Owusu-Darko, I., & Acheampong, P. N. P. (2017). A comparative study of occupational stress level among private and public sector teachers in the Techiman South Circuit. European Journal of Open Education and E-learning Studies, 2(1), 1-24. https://doi.org/10.5281/zenodo.345163

Asa, F. T., & Lasebikan, V. O. (2016). Mental health of teachers: Teachers’ stress, and depression among secondary schools in Nigeria. International Neuropsychiatric Disease Journal, 7(4), 1-10. https://doi.org/10.9734/INDJ/2016/2703

Chen, B., Wang, L., Li, B., & Liu, W. (2022). Work stress, mental health, and
employee performance. Frontiers in Psychology, 13:1006580. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1006580

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum Associates.

Desouky, D., & Allam, H. (2017). Occupational stress, anxiety and depression among Egyptian teachers. Journal of Epidemiology and Global Health, 7(3), 191-198. https://doi.org/10.1016/j.jegh.2017.06.002

European Commission. (2021). Teachers in Europe: Careers, development and well-being. Eurydice report. Publications Office of the European Union. https://eurydice.eacea.ec.europa.eu/sites/default/files/teachers_in_europe_2020_chapter_1.pdf

Ferlis, B. B., Tan, A. L., & Walton, W. (2016). The effect of occupational stress on teachers’ psychological well-being: Social support as moderator. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 10(4), 54-65. https://eprints.ums.edu.my/15394/7/The%20Effect%20of%20Occupational%20Stress.pdf

Gall, M. D., Gall, J. P., & Borg, W. R. (2007). Educational Research: An Introduction (8^th ed.). Pearson Education.

Gautam, S., Jain, A., Chaudhary, J., Gautam, M., Gaur, M., & Grover, S. (2024). Concept of mental health and mental well-being, its determinants and coping strategies. Indian Journal of Psychiatry, 66(2), 231-244. https://doi.org/10.4103/indianjpsychiatry.indianjpsychiatry_707_23

Goldberg, D. P., & Hillier, V. F. (1979). A scaled version of the general health questionnaire. Psychological Medicine, 9, 139-145. https://doi.org/10.1017/s0033291700021644

Kavita, K., & Hassan, N. C. (2018). Work stress among teachers: A comparison between primary and secondary school teachers. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development, 7(4), 60-66. http://dx.doi.org/10.6007/IJARPED/v7-i4/4802

Keiko, N., Hiroshi, A., Hironori, Y., Kenichi, H., Michihiko, N., Ryuichiro, T., & Yasushi, I. (2019). Development of the School Teachers Job Stressor Scale (STJSS). Neuropsychopharmacology, 39(3), 164-172. https://doi.org/10.1002/npr2.12065

Lavanya, M., Pradeep, M. V. M., Anantharaman, V. V., & Logaraj, M. (2024). Perceived stress among private school teachers in Chengalpattu District, Tamil Nadu, India: A cross-sectional study. Cureus, 16(10): e71848. https://doi.org/10.7759/cureus.71848

Liang, H., Wang, W., Sun, Y., & Wang, H. (2022). The impact of job-related stress on township teachers’ professional well-being: A moderated mediation analysis. Frontiers in Psychology, 13:1000441. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.1000441

Liao, J., Wang, X. Q., & Wang, X. (2023). The Effect of Work Stress on the Well-Being of Primary and Secondary School Teachers in China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(2):1154. https://doi.org/10.3390/ijerph20021154

Mathew, D. M. (2023). Occupational stress and wellbeing among teachers. International Journal of Indian Psychology, 11(3), 2545-2553. https://doi.org/10.25215/1103.242

Mensah, A. (2021). Job stress and mental well-being among working men and women in Europe: The mediating role of social support. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2494. https://doi.org/10.3390/ijerph18052494

Mishra, A., & Srivastava, N. (2022). Occupational stress and job commitment among government and private school teachers. International Journal in Management and Social Science, 10(8), 32-51. https://ijmr.net.in/current/2022/AUGUST%2C-2022/SofCesrJMNAflUV.pdf

Okoro, E. N. I., & Wali, W. I. (2020). Strategies for managing stress in private schools in Nigeria. International Journal of Institutional Leadership, Policy and Management, 2(4), 692-703. http://www.ijilpm.com.ng/assets/vol.%2C-2(4)-okoro---wali.pdf

Onyiri, C. J., Amadi, K. M., Sunday, B. E., & Chinda, S. C. (2022). The prevalence and sources of occupational stress amongst healthcare workers in Rivers State. International Journal of Healthcare Sciences, 10(1), 100-115. https://doi.org/10.5281/zenodo.6786555

Premalatha, T. (2021). Mental health of private school teachers. Thiagarajar College of Preceptors Edu Spectra, 3(1), 15-20. http://www.eduspectra.com/V3N2/edu_spectra_v3n2_03.pdf

Sharma, P. (2017). Occupational stress and mental health of teacher educators: A correlational analysis. International Journal of Creative Research Thoughts, 5(1), 140-149. https://ijcrt.org/papers/IJCRT1133017.pdf

Singh, P., & Rani, S. (2015). Work stress among college teachers in self-financing college: An explorative study. International Journal of Innovations in Engineering and Technology, 5(2), 443-448. https://ijiet.com/wp-content/uploads/2015/05/64.pdf

World Health Organisation. (2024, September 2). Mental health at work. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-at-work